Khi bạn nghe dân trade nói chuyện mà tưởng họ nói tiếng ngoài hành tinh 😵💫Lần đầu nghe mấy ông bạn nói “Tao đang vào lệnh spot, mày trade future à?”, chắc bạn cũng kiểu: “Ủa? Hai cái đó khác gì nhau? Sao nghe vừa giống tiếng Anh vừa giống bị đau ví?”
Bình tĩnh, bài này sẽ giúp bạn hiểu Spot là gì, Futures là gì, và vì sao nhiều người mới cháy tài khoản nhanh như wifi quán net chỉ vì không phân biệt được hai khái niệm này.
1. Spot là gì? – Mua thật, giữ thật, lời thật (và lỗ cũng thật)
Giải thích dễ hiểu: “Spot” nghĩa là giao dịch ngay tại chỗ. Bạn bỏ tiền ra mua thật một đồng coin, ví dụ Bitcoin, rồi nó về ví của bạn luôn.
- Mua BTC 1000 đô → nhận về 0.01 BTC.
- Giá tăng lên 1100 đô → bán ra, lời 100 đô.
- Giá giảm → ôm coin, không cháy tài khoản.
Nói nôm na: Trade spot là mua hàng thật, chờ giá tăng để bán, y như bạn mua vàng hoặc mua iPhone chờ lên giá rồi bán lại vậy. Không vay mượn, không đòn bẩy, ngủ vẫn yên, vì dù giá có giảm thì bạn vẫn đang giữ tài sản thật.
Dành cho ai:
- Người mới học crypto.
- Ai thích đầu tư an toàn, hoặc muốn “hold” dài hạn.
- Những người sợ cháy tài khoản nhưng vẫn muốn kiếm tiền đều đều.
2. Futures là gì? – Đòn bẩy, hợp đồng, và cảm giác “tim đập thình thịch” 💀
Giải thích dễ hiểu: “Futures” nghĩa là giao dịch hợp đồng tương lai, bạn không cần mua coin thật, mà chỉ đặt cược vào giá lên hoặc xuống.
- Nếu bạn tin BTC sẽ tăng → Mở lệnh Long.
- Nếu bạn nghĩ BTC sẽ giảm → Mở lệnh Short.
Khi giá đi đúng hướng → bạn lời nhanh gấp nhiều lần. Khi giá đi sai hướng → bạn cháy nhanh như pháo Tết.
Vì sao? Vì futures có đòn bẩy (leverage) – ví dụ x10 nghĩa là 100 đô điều khiển được 1000 đô. Lời thì x10, nhưng lỗ cũng x10 😭.
Nói vui cho dễ hiểu: Futures là trade cảm xúc, kiểu “một phát ăn ngay, ăn không được thì ăn... hành.” Nhiều người mới vô tưởng “dễ kiếm tiền”, nhưng thực ra đòn bẩy cao = rủi ro cực lớn.
Dành cho ai:
- Người có kinh nghiệm, biết quản lý vốn & stop-loss.
- Không dành cho “tay mơ”, vì chỉ cần chớp mắt sai hướng là “bay ví”.
3. Spot vs Futures – Bảng so sánh dễ hiểu (và hơi châm biếm tí 😆)
| Tiêu chí | Spot (mua thật) | Futures (đánh hợp đồng) |
|---|---|---|
| Sở hữu coin thật | ✅ Có | ❌ Không |
| Rủi ro cháy tài khoản | ❌ Gần như không | ✅ Rất cao |
| Đòn bẩy | ❌ Không có | ✅ Có thể x10, x20… |
| Phù hợp với | Người mới, đầu tư dài hạn | Trader chuyên nghiệp, biết stoploss |
| Cảm xúc khi trade | Bình tĩnh, nhẹ nhàng 😌 | Hồi hộp, tim đập mạnh 💓 |
| Thời gian giữ lệnh | Dài hạn | Ngắn hạn, có thể vài phút |
| Mất ngủ vì giá | Hiếm khi 😴 | Thường xuyên 😭 |
4. Nên chọn Spot hay Futures?
Nếu bạn mới vào thị trường: Hãy bắt đầu với Spot. Vì bạn sẽ học được cách đọc chart, hiểu thị trường, mà không mất hết tiền vì đòn bẩy.
Còn Futures? Hãy coi nó là “môn thể thao mạo hiểm của giới crypto” – chỉ chơi khi bạn thật sự hiểu luật, biết quản lý vốn, và chấp nhận rủi ro.
Kết luận:
- Spot = Đầu tư thật.
- Futures = Đặt cược giá.
Cả hai đều có thể kiếm tiền, nhưng Spot giúp bạn tồn tại lâu để học, còn Futures giúp bạn học nhanh… bằng tiền thật. 💀
Vậy nên: Hãy hiểu mình đang chơi gì trước khi bấm “Mở lệnh”. Bởi vì trong crypto, kiến thức là tấm khiên duy nhất giúp bạn sống sót.